Εξωδικαστικός μηχανισμός ρύθμισης οφειλών: αίτηση, πρόταση και σημεία προσοχής

Τι είναι και ποιες οφειλές εξετάζονται

Ο εξωδικαστικός μηχανισμός του ν. 4738/2020 είναι ηλεκτρονική διαδικασία αναδιάρθρωσης οφειλών χωρίς αρχική προσφυγή στο δικαστήριο. Μπορεί να αφορά ιδιώτες, ελεύθερους επαγγελματίες και επιχειρήσεις με οφειλές προς τράπεζες ή διαχειριστές δανείων (servicers), το Δημόσιο και φορείς κοινωνικής ασφάλισης. Δεν είναι η ίδια διαδικασία με τη διαμεσολάβηση για ιδιωτικές διαφορές.

Μετά την αλλαγή του 2026, το συνολικό ύψος των οφειλών προς τους φορείς που καλύπτει ο μηχανισμός πρέπει να υπερβαίνει τις 5.000 ευρώ. Αυτό δεν είναι η μόνη προϋπόθεση: προηγούμενες ρυθμίσεις, εκκρεμείς διαδικασίες, συνοφειλέτες και εγγυητές μπορεί να επηρεάζουν τις διαθέσιμες επιλογές. Πριν από την αίτηση είναι χρήσιμο να αποτυπωθεί ολόκληρη η εικόνα του χρέους.

Τι προετοιμάζουμε πριν ανοίξουμε την αίτηση

Συγκεντρώστε ενημερωμένη εικόνα για κάθε πιστωτή: υπόλοιπο, τόκους, εξασφαλίσεις, υφιστάμενη ρύθμιση και τυχόν μέτρα εκτέλεσης. Ελέγξτε τα στοιχεία εισοδήματος και περιουσίας, καθώς και όσα αφορούν συνοφειλέτες ή εγγυητές. Λανθασμένη ή ελλιπής καταγραφή μπορεί να αλλοιώσει την αξιολόγηση της υπόθεσης.

Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν έχει ήδη κοινοποιηθεί διαταγή πληρωμής, κατάσχεση ή πρόγραμμα πλειστηριασμού. Κρατήστε τις ημερομηνίες και όλα τα έγγραφα: η αίτηση ρύθμισης δεν υποκαθιστά αυτομάτως κάθε άλλη νόμιμη ενέργεια προστασίας.

• Αναλυτική κατάσταση οφειλών και πιστωτών
• Στοιχεία εισοδήματος, βασικών δαπανών και περιουσίας
• Συμβάσεις δανείων, ρυθμίσεις και έγγραφα εγγυητών
• Διαταγές πληρωμής, κατασχέσεις και ημερομηνίες πλειστηριασμού, αν υπάρχουν

Πώς προχωρά η ηλεκτρονική διαδικασία

Η αίτηση υποβάλλεται μέσω της πλατφόρμας που συνδέεται με το gov.gr από τον οφειλέτη ή εξουσιοδοτημένο σύμβουλο. Η πλατφόρμα αντλεί και ζητά στοιχεία που χρειάζονται για την αξιολόγηση. Ανάλογα με τη σύνθεση της οφειλής, ακολουθεί πρόταση αναδιάρθρωσης και ο οφειλέτης αποφασίζει αν θα την αποδεχθεί.

Η υποβολή δεν σημαίνει ότι εγκρίθηκε ρύθμιση. Πριν από αποδοχή εξετάζονται το συνολικό πληρωτέο ποσό, οι δόσεις, το επιτόκιο, τυχόν διαγραφή, οι εξασφαλίσεις και τι συμβαίνει αν η ρύθμιση δεν τηρηθεί. Τα ανώτατα όρια δόσεων που αναφέρονται στις επίσημες οδηγίες δεν αποτελούν υπόσχεση ότι κάθε οφειλέτης θα λάβει τη μέγιστη διάρκεια.

Πλειστηριασμός και προστασία κύριας κατοικίας

Αν υπάρχει προγραμματισμένος πλειστηριασμός, η ακριβής ημερομηνία και το στάδιο της αίτησης έχουν σημασία. Η αναστολή μετά την οριστική υποβολή έχει εξαιρέσεις: σύμφωνα με τις επίσημες διευκρινίσεις, δεν καταλαμβάνει πλειστηριασμό που έχει προγραμματιστεί μέσα σε τρεις μήνες από την υποβολή. Μην βασιστείτε σε μια πρόχειρη ή μη οριστικοποιημένη αίτηση ως βεβαιότητα ότι ο πλειστηριασμός σταματά· χρειάζεται άμεση εξατομικευμένη εξέταση.

Από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026 το Υπουργείο περιγράφει και ειδική επιλογή πρότασης που επιδιώκει τη διατήρηση της κύριας κατοικίας, με διαχωρισμό της από την υπόλοιπη ακίνητη περιουσία. Η επιλογή αυτή συνδέεται με συναίνεση στην εκούσια ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων. Πριν επιλεγεί, πρέπει να εκτιμηθούν οι συνέπειες για ολόκληρη την οικογενειακή περιουσία και να συγκριθεί με τις υπόλοιπες διαθέσιμες λύσεις.

Πώς βοηθά ο νομικός έλεγχος

Ο νομικός έλεγχος ξεκινά από την ταυτοποίηση των πιστωτών, των οφειλών, των εξασφαλίσεων και των παράλληλων διαδικασιών. Στη συνέχεια εξετάζει αν η προτεινόμενη ρύθμιση είναι κατανοητή και πρακτικά βιώσιμη για τον οφειλέτη, καθώς και ποιες δεσμεύσεις αναλαμβάνουν τυχόν συνοφειλέτες ή εγγυητές.

Για υπόθεση στο Ηράκλειο ή αλλού στην Κρήτη, η πρώτη συζήτηση είναι πιο χρήσιμη όταν υπάρχουν συγκεντρωμένα τα έγγραφα και ένα σαφές χρονολόγιο. Ο στόχος είναι να επιλεγεί έγκαιρα η κατάλληλη ενέργεια, χωρίς να παρουσιαστεί η ένταξη στον μηχανισμό ή η προστασία περιουσίας ως εγγυημένο αποτέλεσμα.