Απόλυση με ή χωρίς προειδοποίηση
Στη σύμβαση αορίστου χρόνου η καταγγελία από τον εργοδότη διακρίνεται σε τακτική, με προειδοποίηση, και άτακτη, χωρίς προειδοποίηση. Στην πρώτη περίπτωση η εργασιακή σχέση λήγει μετά την πάροδο του χρόνου προμήνυσης και η νόμιμη αποζημίωση μειώνεται στο μισό. Στη δεύτερη η λύση είναι άμεση και οφείλεται ολόκληρη η αποζημίωση.
Η διάρκεια της προειδοποίησης και το ύψος της αποζημίωσης συνδέονται κυρίως με την προϋπηρεσία στον ίδιο εργοδότη και τις τακτικές αποδοχές. Οι συμβάσεις ορισμένου χρόνου, η δοκιμαστική περίοδος και ειδικά προστατευόμενες κατηγορίες εργαζομένων χρειάζονται χωριστό έλεγχο.
Τυπικές προϋποθέσεις και υπολογισμός αποζημίωσης
Για την έγκυρη καταγγελία σύμβασης αορίστου χρόνου εξετάζονται η τήρηση έγγραφου τύπου, η καταβολή της νόμιμης αποζημίωσης και η καταχώριση ή ασφάλιση του εργαζομένου. Κατά κανόνα η αποζημίωση καταβάλλεται μαζί με την άμεση καταγγελία ή κατά τη λήξη του χρόνου προειδοποίησης όταν έχει προηγηθεί νόμιμη προμήνυση.
Η βάση υπολογισμού περιλαμβάνει τις τακτικές αποδοχές πλήρους απασχόλησης του τελευταίου μήνα και τον χρόνο υπηρεσίας. Επειδή επιδόματα, σταθερές παροχές, μεταβολές ωραρίου ή τμηματική καταβολή μπορεί να επηρεάσουν τον υπολογισμό, χρειάζεται έλεγχος των εκκαθαριστικών και των πραγματικών όρων εργασίας.
- Έγγραφο καταγγελίας και ημερομηνία κοινοποίησης
- Σύμβαση, τροποποιήσεις και στοιχεία προϋπηρεσίας
- Μισθοδοσία, σταθερές παροχές και αποδεικτικό πληρωμής
- Δηλώσεις στο πληροφοριακό σύστημα και ασφαλιστικά στοιχεία
Τρεις και έξι μήνες: οι προθεσμίες που δεν πρέπει να χαθούν
Οι αξιώσεις του εργαζομένου που πηγάζουν από άκυρη καταγγελία πρέπει να ασκηθούν μέσα σε τρεις μήνες από τη λύση της εργασιακής σύμβασης. Πρόκειται για σύντομη αποσβεστική προθεσμία, γι’ αυτό η νομική αξιολόγηση πρέπει να ξεκινά αμέσως και όχι μετά από παρατεταμένη εξώδικη συζήτηση.
Διαφορετική είναι η εξάμηνη αποσβεστική προθεσμία για την αξίωση καταβολής της οφειλόμενης αποζημίωσης λόγω καταγγελίας σύμβασης αορίστου χρόνου. Η αφετηρία της είναι η ημέρα κατά την οποία η συγκεκριμένη αξίωση έγινε απαιτητή. Η σωστή διάκριση του αιτήματος και της αφετηρίας είναι αποφασιστική.
Τι να κάνει ο εργαζόμενος αμέσως
Ο εργαζόμενος πρέπει να κρατήσει το έγγραφο απόλυσης, τη σύμβαση, τα εκκαθαριστικά μισθοδοσίας, τις κινήσεις τραπεζικού λογαριασμού, το ωράριο, την αλληλογραφία και κάθε στοιχείο που συνδέεται με τον λόγο της καταγγελίας. Ιδιαίτερη σημασία έχει αν προηγήθηκαν καταγγελίες για παραβιάσεις, άσκηση νόμιμου δικαιώματος, άδεια, εγκυμοσύνη ή περιστατικά διάκρισης.
Η υπογραφή παραλαβής ενός εγγράφου ή η είσπραξη ποσού δεν πρέπει να αξιολογείται απομονωμένα. Πριν γίνει οποιαδήποτε δήλωση παραίτησης από αξιώσεις ή συμφωνία, χρειάζεται να ελεγχθούν η εγκυρότητα της απόλυσης, ο ακριβής υπολογισμός και η προθεσμία κάθε αξίωσης.
Το παρόν άρθρο έχει γενικό ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν αποτελεί εξατομικευμένη νομική συμβουλή. Κάθε υπόθεση χρειάζεται αξιολόγηση με βάση τα συγκεκριμένα πραγματικά περιστατικά και τα διαθέσιμα έγγραφα.