Κλήση ως μάρτυρας σε ποινική υπόθεση: δικαιώματα, υποχρεώσεις και προετοιμασία

Τι γράφει η κλήση και με ποια ιδιότητα καλείστε

Κρατήστε ολόκληρη την κλήση και τα στοιχεία της επίδοσης. Εντοπίστε ποια αρχή την εξέδωσε, τον αριθμό της υπόθεσης, τον τόπο, την ημερομηνία και την ώρα εμφάνισης. Μην θεωρείτε ότι κάθε επικοινωνία από αστυνομική ή δικαστική αρχή αφορά την ίδια διαδικασία: άλλο η εξέταση μάρτυρα και άλλο η παροχή εξηγήσεων ως υπόπτου.

Κατά το άρθρο 209 ΚΠΔ, όποιος καλείται νόμιμα για μαρτυρία υποχρεούται να την παράσχει, εκτός από τις νόμιμες εξαιρέσεις. Αν δεν κατανοείτε την κλήση ή δεν μπορείτε να εμφανιστείτε για σοβαρό λόγο, ζητήστε έγκαιρα νομική καθοδήγηση και επικοινωνήστε με την αρμόδια αρχή. Η δική σας εκτίμηση ότι «δεν γνωρίζετε πολλά» δεν αρκεί για να αγνοήσετε την κλήση.

Πώς οργανώνετε τα γεγονότα χωρίς να κατασκευάζετε κατάθεση

Πριν από την εξέταση, ξεχωρίστε τι είδατε ή ακούσατε οι ίδιοι, τι πληροφορηθήκατε από τρίτους και τι αποτελεί προσωπικό σας συμπέρασμα. Σημειώστε για την προετοιμασία σας ημερομηνίες, τόπους και τη σειρά των γεγονότων, μαζί με διαθέσιμα έγγραφα που ήδη κατέχετε νόμιμα. Μην συμπληρώνετε κενά της μνήμης με υποθέσεις και μην συμφωνείτε ένα κοινό κείμενο με άλλους μάρτυρες.

Ο ΚΠΔ διακρίνει τα γεγονότα από τις προσωπικές κρίσεις και εξετάζει την πηγή όσων καταθέτει ο μάρτυρας. Αν δεν θυμάστε κάτι ή δεν το αντιληφθήκατε άμεσα, πείτε το καθαρά. Ένας πίνακας προετοιμασίας δεν σημαίνει ότι επιτρέπεται να διαβάζετε σημειώσεις κατά την εξέταση· ακολουθείτε τις οδηγίες και τις νόμιμες διατυπώσεις της αρχής που σας εξετάζει.

• Πλήρης κλήση και αποδεικτικό επίδοσης
• Σύντομο προσωπικό χρονολόγιο για προετοιμασία
• Έγγραφα ή μηνύματα που κατέχετε νόμιμα
• Σημεία αβεβαιότητας και πραγματική πηγή κάθε πληροφορίας

Απόρρητο, συγγενική σχέση και κίνδυνος αυτοενοχοποίησης

Μπορεί να ανακύπτουν ζητήματα επαγγελματικού απορρήτου, συγγενικής σχέσης με τον κατηγορούμενο ή άλλης νόμιμης εξαίρεσης. Οι κανόνες δεν εφαρμόζονται με τον ίδιο τρόπο σε κάθε πρόσωπο και κάθε υπόθεση. Γνωστοποιήστε το σχετικό γεγονός εγκαίρως στον δικηγόρο σας, ώστε να ελεγχθεί τι ισχύει πριν από την εξέταση.

Το άρθρο 223 παρ. 4 ΚΠΔ προβλέπει ότι ο μάρτυρας δεν υποχρεούται να καταθέσει περιστατικά από τα οποία θα μπορούσε να προκύψει η ενοχή του για αξιόποινη πράξη. Αυτό δεν αποτελεί γενική άδεια ψευδούς κατάθεσης ή αυθαίρετης αποχής. Αν η εξέταση μπορεί να αφορά δική σας συμπεριφορά, χρειάζεται σαφής διάκριση της ιδιότητάς σας και έγκαιρη νομική συμβουλή.

Διερμηνεία, πραγματικό κώλυμα και έγκαιρη νομική προετοιμασία

Αν δεν κατανοείτε επαρκώς την ελληνική γλώσσα, ενημερώστε εγκαίρως για την ανάγκη διερμηνείας. Αναφέρετε επίσης τυχόν ανάγκη επικοινωνιακής υποστήριξης ή πραγματικό κώλυμα εμφάνισης και κρατήστε τα σχετικά αποδεικτικά. Η υποβολή ενός αιτήματος δεν σημαίνει από μόνη της ότι εγκρίθηκε αλλαγή ημερομηνίας ή διαφορετικός τρόπος εξέτασης.

Για νομική καθοδήγηση στο Ηράκλειο ή αλλού στην Κρήτη, στείλτε πρώτα την πλήρη κλήση με ασφαλή τρόπο και εξηγήστε τον λόγο της ανησυχίας σας. Ο δικηγόρος διευκρινίζει τη διαδικασία και τα δικαιώματά σας, χωρίς να υποκαθιστά την προσωπική μαρτυρία σας. Κατά την εξέταση ζητήστε διευκρίνιση αν δεν καταλαβαίνετε μια ερώτηση και, πριν υπογράψετε γραπτή έκθεση, ελέγξτε ότι αποδίδει όσα δηλώσατε.