Κληρονομιά με ακίνητο: ποια έγγραφα συγκεντρώνουμε πριν από την αποδοχή

Πρώτα αποσαφηνίζουμε την υπόθεση

Όταν μια κληρονομιά περιλαμβάνει σπίτι ή αγροτεμάχιο στην Κρήτη, είναι εύκολο η συζήτηση να ξεκινήσει από το συμβόλαιο αποδοχής. Προηγείται όμως η αποσαφήνιση του ποιος καλείται στην κληρονομιά, με ποια βάση και ποιες υποχρεώσεις μπορεί να συνδέονται με αυτή. Η προετοιμασία φακέλου δεν είναι σύσταση να αποδεχθεί κάποιος χωρίς έλεγχο.

Σημειώστε την ημερομηνία θανάτου, την τελευταία κατοικία, τους στενούς συγγενείς και όσα γνωρίζετε για διαθήκη ή χρέη. Οι πληροφορίες αυτές βοηθούν να ελεγχθούν το εφαρμοζόμενο καθεστώς και οι προθεσμίες. Μην αναβάλλετε την πρώτη αξιολόγηση μέχρι να συγκεντρωθεί κάθε πιστοποιητικό.

Οικογενειακά πιστοποιητικά και αναζήτηση διαθήκης

Η ληξιαρχική πράξη θανάτου και, όπου απαιτείται, το πιστοποιητικό εγγυτέρων συγγενών είναι συνήθη στοιχεία εκκίνησης. Η πρώτη έκδοση του τελευταίου συνδέεται με τον αρμόδιο δήμο και μπορεί να ζητηθεί μέσω ΚΕΠ. Η διαδικασία και το δικαίωμα λήψης κάθε εγγράφου ελέγχονται πριν από την αίτηση.

Το Μητρώο Διαθηκών παρέχει υπηρεσίες αναζήτησης και έκδοσης σχετικών εγγράφων για το πεδίο που καλύπτει. Η υπηρεσία του gov.gr αναφέρεται σε αναζήτηση διαθήκης κατατεθειμένης σε συμβολαιογράφο μετά την 1η Νοεμβρίου 2025. Για παλαιότερο υλικό ή διαφορετική περίπτωση χρειάζεται έλεγχος της αρμόδιας πηγής· ένα αποτέλεσμα μιας μόνο αναζήτησης δεν αντιμετωπίζεται ως πλήρης έλεγχος κάθε πιθανού αρχείου.

Ο φάκελος του ακινήτου

Συγκεντρώστε τα συμβόλαια του αποβιώσαντος, τα στοιχεία καταχώρισής τους, διαθέσιμα τοπογραφικά και στοιχεία ΚΑΕΚ. Καταγράψτε ποιος χρησιμοποιεί το ακίνητο, αν υπάρχει μίσθωση και αν γνωρίζετε εκκρεμή διαφορά. Αυτές οι πρακτικές πληροφορίες βοηθούν τον έλεγχο, χωρίς να υποκαθιστούν τίτλους ή επίσημες εγγραφές.

Αν το όνομα, το ποσοστό ή η περιγραφή διαφέρει μεταξύ εγγράφων, σημειώστε τη διαφορά αντί να την καλύψετε με μια πρόχειρη δήλωση. Για παράδειγμα, ένα ακίνητο που η οικογένεια θεωρεί ενιαίο μπορεί να αποτελείται από περισσότερα δικαιώματα ή καταχωρίσεις. Ο συντονισμός με μηχανικό απαιτείται όταν ανακύπτει τεχνικό ζήτημα.

• Τίτλοι, προηγούμενες αποδοχές και στοιχεία μεταγραφής ή καταχώρισης
• Τοπογραφικά και κτηματολογικά στοιχεία
• Διαθέσιμα Ε9, πράξεις ΕΝΦΙΑ και στοιχεία οφειλών
• Μισθωτήρια, έγγραφα βαρών ή γνωστών δικαστικών εκκρεμοτήτων

Φορολογική δήλωση, πράξη και καταχώριση

Η δήλωση φόρου κληρονομιάς οργανώνεται χωριστά από τον έλεγχο του κληρονομικού δικαιώματος. Η ΑΑΔΕ διαθέτει τη διαδικασία myPROPERTY και διαδρομή μέσω αρμόδιας φορολογικής υπηρεσίας για περιπτώσεις που δεν υποστηρίζονται από την κύρια εφαρμογή. Όπου συντάσσεται συμβολαιογραφική πράξη, ο συμβολαιογράφος συμμετέχει στη σχετική ηλεκτρονική προετοιμασία.

Μετά τη σύνταξη της κατάλληλης πράξης, χρειάζεται μέριμνα για την προβλεπόμενη καταχώρισή της. Κρατήστε αποδεικτικά υποβολής και ολοκλήρωσης. Για κληρονόμους που ζουν εκτός Ελλάδας, ο έγκαιρος έλεγχος της εκπροσώπησης και των αλλοδαπών εγγράφων βοηθά να οργανωθούν επισκέψεις και υπογραφές χωρίς περιττές μετακινήσεις.