Κληρονομιά με στοιχεία στο εξωτερικό: εφαρμοστέο δίκαιο και Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο

Ποια στοιχεία κάνουν μια κληρονομιά διασυνοριακή

Ένα ακίνητο στο Ηράκλειο, ένας τραπεζικός λογαριασμός σε άλλη χώρα ή η διαμονή του αποβιώσαντος στο εξωτερικό μπορεί να δημιουργούν διασυνοριακή υπόθεση. Ο Κανονισμός 650/2012 εφαρμόζεται σε θανάτους από 17 Αυγούστου 2015 και μετά, στα συμμετέχοντα κράτη μέλη. Η Δανία και η Ιρλανδία δεν συμμετέχουν. Υποθέσεις με Ηνωμένο Βασίλειο ή άλλες τρίτες χώρες χρειάζονται ειδικό έλεγχο.

Καταγράψτε όλες τις χώρες και όχι μόνο εκείνη όπου βρίσκεται το μεγαλύτερο ακίνητο: πού ζούσε ο αποβιώσας, πού βρίσκονται περιουσία και οφειλές, πού εκδόθηκε διαθήκη και αν έχει ήδη ανοίξει διαδικασία. Έτσι αποφεύγεται η αποστολή διαφορετικών, αποσπασματικών οδηγιών σε περισσότερους επαγγελματίες. Ζητήστε από την αρχή έναν κοινό κατάλογο εγγράφων και ενεργειών.

Συνήθης διαμονή και επιλογή δικαίου: όχι μόνο η ιθαγένεια

Ο γενικός κανόνας συνδέει το δίκαιο της κληρονομικής διαδοχής με την τελευταία συνήθη διαμονή του αποβιώσαντος, με τις εξαιρέσεις του Κανονισμού. Υπάρχει επίσης δυνατότητα επιλογής του δικαίου της ιθαγένειας, υπό τους όρους του άρθρου 22. Δεν μπορεί κάθε ενδιαφερόμενος να επιλέξει εκ των υστέρων οποιοδήποτε δίκαιο τον εξυπηρετεί. Η ύπαρξη ελληνικού ακινήτου δεν αρκεί μόνη της για ασφαλές συμπέρασμα.

Δώστε στον δικηγόρο ολόκληρη τη διαθήκη και όχι απόσπασμα ή προφορική περίληψη. Σημειώστε προηγούμενες μετακομίσεις και την πραγματική καθημερινότητα του αποβιώσαντος. Αν υπάρχει ήδη απόφαση ή πιστοποιητικό αλλοδαπής αρχής, μην το αγνοήσετε επειδή δεν είναι ελληνικό. Η αρμοδιότητα της αρχής και το εφαρμοστέο δίκαιο είναι ερωτήματα που πρέπει να εξεταστούν πριν υποβληθούν νέες αιτήσεις.

Τι αποδεικνύει το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο

Το Ευρωπαϊκό Κληρονομητήριο επιτρέπει, στο πεδίο εφαρμογής του Κανονισμού, την απόδειξη ιδιότητας και δικαιωμάτων κληρονόμου, κληροδόχου, εκτελεστή ή διαχειριστή σε άλλο συμμετέχον κράτος μέλος. Η χρήση του είναι προαιρετική και δεν καταργεί τα αντίστοιχα εθνικά έγγραφα. Εκδίδεται από αρμόδια αρχή· η απλή συμπλήρωση του ηλεκτρονικού εντύπου δεν ισοδυναμεί με έκδοση.

Πριν ζητήσετε το έγγραφο, εξηγήστε πού και για ποια ενέργεια θα χρησιμοποιηθεί: σε τράπεζα, σε συμβολαιογράφο ή για καταχώριση ακινήτου. Επιβεβαιώστε τις απαιτήσεις για αντίγραφο και μετάφραση. Ζητήστε ξεχωριστό έλεγχο φορολογικών υποχρεώσεων και καταχώρισης: μην θεωρήσετε ότι ένα κληρονομητήριο ολοκλήρωσε αυτομάτως ολόκληρο τον φάκελο ή έδωσε απάντηση για κάθε οφειλή του αποβιώσαντος.

Προετοιμασία για ακίνητο στην Κρήτη και κληρονόμο στο εξωτερικό

Συγκεντρώστε πρώτα όσα έχετε ήδη, πριν παραγγείλετε πολλές επικυρώσεις ή ταξιδέψετε. Διαφορετικές υπηρεσίες μπορεί να ζητούν διαφορετικά έγγραφα και μορφές αντιγράφων. Καταγράψτε την ημερομηνία θανάτου, πότε ενημερωθήκατε για την κληρονομιά και ποια αλληλογραφία έχετε παραλάβει. Ενημερώστε έγκαιρα για γνωστές οφειλές και μην στηρίζετε απόφαση αποδοχής ή αποποίησης μόνο στην αξία του ακινήτου.

Για συντονισμό από το Ηράκλειο, βοηθά ένας ενιαίος φάκελος και σαφής επικοινωνία με τους επαγγελματίες των εμπλεκόμενων χωρών. Εφόσον χρειάζεται εκπροσώπηση, ζητήστε έλεγχο του περιεχομένου και του τύπου του πληρεξουσίου πριν το υπογράψετε. Οι παρακάτω κατηγορίες είναι ενδεικτικές· η υπόθεση καθορίζει τον τελικό κατάλογο. Οι πηγές ελέγχθηκαν στις 21 Οκτωβρίου 2026.

• Ληξιαρχική πράξη θανάτου, στοιχεία οικογένειας και ιθαγένειας
• Διαθήκες, αποφάσεις και πιστοποιητικά που έχουν ήδη εκδοθεί
• Στοιχεία τελευταίας διαμονής και προηγούμενης διαδικασίας στο εξωτερικό
• Τίτλοι και κτηματολογικά στοιχεία ακινήτων, τραπεζικά στοιχεία και γνωστές οφειλές